Jedna z głównych prawd naszej wiary głosi: „Bóg jest sędzia sprawiedliwym, który za dobre wynagradza, a za złe karze”.
W dobie głoszenia orędzia siostry Faustyny Kowalskiej o Bożym Miłosierdziu ta prawda wiary wydaje się niekiedy sprzeczna z prawdą o Bogu miłosiernym. Jakby obie te prawdy się wykluczały. Tu jednak wygrywa słowo „wydaje się”, ponieważ określenie „Bóg sprawiedliwy” tak naprawdę nie stoi w sprzeczności z pojęciem Boga miłosiernego.
1. Co to znaczy, że Bóg jest sprawiedliwy?
Sprawiedliwość to jedna z cnót kardynalnych. Oznacza ona oddawanie każdemu tego, co mu się należy: komu zapłata/nagroda, temu nagroda, komu jej brak, temu jej brak czy nawet „mniej niż zero”, bo np. wyrządził szkodę i musi spłacić dług. Jak trzeba to trzeba. Zaciągając pożyczkę czy kredyt wiemy, że musimy go spłacić. Z tym się musimy liczyć. Dobro, które jest czynione nie ginie, zaś zło „nie przechodzi bez echa” - pozostawia ślady, niestety. Wbrew pozorom domagamy się często sprawiedliwości. Chcemy, aby dobro, które ludzie czynią było wynagradzane, zaś zło było ukarane.
Bóg sprawiedliwy to zatem Ktoś, kto zna prawdę o człowieku, nie ocenia powierzchownie. Widzi nie tylko czyny, ale także intencje, okoliczności, serce. Widzi dalej, szerzej, głębiej. Dlatego Jego sąd jest zawsze trafny i uczciwy. Bóg jest sprawiedliwy to znaczy, że nie jest stronniczy, nie faworyzuje nikogo. Nie patrzy na pozycję, majętność. Wszyscy są równi w Jego oczach. Każdego kocha pełną miłością.
2. Co to znaczy, że Bóg jest miłosierny?
Sprawiedliwość Boża związana jest z miłością. Bóg nie jest „zimny”, Jego sprawiedliwość przybiera oblicze miłosierdzia zwłaszcza w osobie Jezusa Chrystusa. Bóg uznaje zło za realne, ale jednocześnie chce uratować człowieka. Widzimy to doskonale na przykładzie pierwszych rodziców. Adam i Ewa popełniając grzech nieposłuszeństwa musieli opuścić bramy raju. Tego domagała się sprawiedliwość. Bóg jednak zmiłował się nad ludzkim rodem i już w Edenie zapowiedział pokonanie zła poprzez zdeptanie głowy węża przez Niewiastę i Jej Potomstwo. To jest gest miłosierdzia, a nie sprawiedliwości. Bóg zsyłając na świat swojego Syna okazał światu i nam ludziom swoje miłosierdzie.
Reasumując:
Bóg jest sprawiedliwy to znaczy, że zawsze działa zgodnie z prawdą i dobrem, nikogo nie krzywdzi i każdemu oddaje to, co słuszne. Bóg miłosierny to kochający i czuły Ojciec, który wychodzi naprzeciw człowiekowi chcąc go uratować przed złem. Szuka człowieka, daje łaskę, pomaga wrócić. Nie udaje, że nic się nie stało, ale daje nową szansę, możliwość zaczęcia od nowa. Przebacza, nie odrzuca, daje nadzieję. Bóg jest miłosierny to znaczy, że kocha człowieka nawet wtedy, gdy ten błądzi, i daje mu możliwość powrotu. Miłosierdzie nie znosi sprawiedliwości: zło nadal jest złem, ale człowiek nie musi przez nie zostać zniszczony.
Gabriela Seifert-Knopik